انار یکی از محصولات استراتژیک و ارزشمند باغداری در مناطق نیمه خشک کشور است. یکی از ملاحظات کلیدی در برنامه ریزی باغبانی، انتخاب رقم مناسب براساس زمان گلدهی و رسیدن میوه است. ارقام دیرگل انار، آن دسته از نهال هایی هستند که گلدهی آن ها به تعویق می افتد و در نتیجه، برداشت میوه آن ها به فصول پایانی سال موکول میشود. این ویژگی از دو جهت حائز اهمیت است: اول، این ارقام به طور طبیعی مقاومت بهتری نسبت به سرمازدگی های بهاره نشان میدهند. دوم، با پراکنده کردن زمان برداشت در بازار، از افت شدید قیمت ناشی از عرضه همزمان حجم زیادی از محصول جلوگیری کرده و امکان فروش با قیمت های مناسب تر در بازار های خاص را فراهم می آورند.
چهار رقم از اصلی ترین ارقام دیرگل انار عبارتند از:
۱. انار واندرفول: این رقم بدون شک یکی از شناخته شده ترین ارقام تجاری در سطح جهان و ایران است که در دسته بندی دیررس نیز قرار میگیرد. این رقم دارای پوست قرمز روشن تا زرشکی است که جذابیت ظاهری بالایی به آن میبخشد. دانه های این رقم بسیار درشت، آبدار و دارای طعم دلپذیر هستند. این رقم معمولا به دلیل بازارپسندی بالا انتخابی اول برای باغدارانی است که قصد صادرات یا فروش در بازارهای لوکس را دارند. مقاومت مناسب در برابر بیماری های رایج انار نشان میدهد، اما برای دستیابی به حداکثر کیفیت، نیاز به مدیریت آبیاری دقیق دارد.
۲. انار ملس: این رقم دسته ای وسیع از انار های با طعم شیرین است. در مناطقی با اقلیم خاص، گونه هایی از ملس شناسایی شده اند که خصوصیات دیرگل بودن را از خود بروز میدهند. این ارقام معمولا پوست زرد متمایل به قرمز دارند و دانه های آن ها شیرین تر از ارقام ترش است. ایم رقم اغلب به دلیل کیفیت طعم، در بازار داخلی مورد توجه قرار میگیرد. برای حصول اطمینان از دیرگل بودن، باید رقم دقیق ملی خریداری شده از نهالستان معتبر استعلام شود، زیرا واریته های آن متنوع است.
۳. انار ساوه: شهرت انار ساوه عمدتا به دلیل کیفیت واریته های محلی آن است که بسیاری از آن ها به طور طبیعی دیرگل هستند تا بتوانند سرمای زمستان های ساوه را تحمل کنند. انارهای ساوه معمولا پوست نازک، رنگی بین قرمز و صورتی روشن دارند و دانه هایشان بسیار آبدار و با طعم شیرین و دلپذیر است. این ارقام معمولا مقاومت خوبی در برابر خشکی های کوتاه مدت از خود نشان میدهند، که این امر آن ها برای کشاورزی پایدار در مناطق نیمه خشک مناسب میسازد.
۴. ارقام محلی و سازگار منطقه ای: این دسته شامل ارقامی است که به طور سنتی در مناطق خاصی کشت شده و به دلیل سازگاری بالا با شرایط بومی مانند سرمای زودرس یا ارتفاع، گلدهی خود را به تعویق می اندازند. مزیت اصلی این ارقام، سازگاری بیولوژیکی آن ها با منطقه کاشت است که نیاز به مداخلات شیمیایی و مدیریتی را کاهش میدهد، اگر چه ممکن است استانداردسازی آن ها برای بازارهای مدرن دشوارتر باشد.